Ἱερεύς τις τοῦ 20οῦ αἰῶνος

Τόν εἶδα αἰφνίδια µέσα στόν τεράστιο θάλαµο µέ τά 65-70 κρεβάτια, µέσα στό πανδαιµόνιο πού κάνουν 70 ἄνθρωποι, ὅταν µαζεύονταν καί στριµώχνονταν σέ ἕναν µικρό χῶρο. Τό φῶς πολύ. Ἔµπαινε ἀπό τά µεγάλα παράθυρα µέ τά σιδερένια κάγκελα. Ἦταν πρωί περίπου 9 ἡ ὥρα, ὅταν ἄνοιξε ἡ βαριά πόρτα, ἐξωτερική, καί ἀνεβήκαµε ἡ νέα ὁµάδα τῶν 10 φοιτητῶν, στό τµῆµα ἀποτοξίνωσης στό Δαφνί. Πρόσωπα ἐκινοῦντο ἀέναα µέσα στόν φαρδύ διάδροµο πού ἄφηναν τά κρεβάτια τους. Ἄνθρωποι ἀπό ὅλα τά µέρη τῆς πατρίδας καί ἀπό πιό πέρα ἀκόµη, µέ τίς χαρακτηριστικές προφορές τῶν Λαρισινῶν ἤ τῶν Κρητικῶν καί τῶν νησιωτῶν. Κοντοί, ψηλοί, µελαχρινοί, ἄσπροι, ἀδύνατοι, παχεῖς, πάσχοντες, ὅλος ὁ κόσµος ἀναγκασµένος νά συµβιώνει.
Καί µέσα σ’ αὐτήν τήν ἄµπωτη καί πληµµυρίδα τῶν ἀνθρώπων, ἕνας ψηλός ξανθωπός µέ µαῦρα ροῦχα καί περιλαίµιο λευκό, µέ λίγο ὑποτυπῶδες γένι ξανθό, ἄρχοντας, ἀτάραχος, γαλήνιος µέσα σ’ αὐτή τήν ταραχή. Κατάλαβα ὅτι ἐπρόκειτο γιά ἱερέα. Εὐτυχῶς, εἶπα µέσα µου, ἕνας καθολικός ἱερέας στό τµῆµα ἀποτοξίνωσης. Εὐτυχῶς πού δέν εἶναι ὀρθόδοξος. Νά ξευτιλιζόµαστε στούς γιατρούς καί στούς συµφοιτητές µας!!! Εὐτυχῶς!
Χωριστήκαµε σέ δύο ὁµάδες, βάλαµε τίς ἰατρικές µας µπλοῦζες καί µέ τόν ὑπεύθυνο γιατρό προχωρήσαµε στό κρεβάτι τοῦ πρώτου ἀσθενοῦς. Τόν φώναξε ὁ ὑπεύθυνος ἀπό τήν παρέα του• ἦρθε ἕνας µικρός µαγκάκος ἀπό τή Λάρισα ὁµιλητικός, ἀλλά µαγκάκος. Δέν θυµᾶµαι τίποτα ἀπό τό πρῶτο αὐτό µάθηµα, οὔτε γιατί ἦταν µέσα ὁ ἀσθενής οὔτε τί φάρµακα ἔπαιρνε• ἁπλῶς στή ρύµη τῶν λόγων του εἶπε: «Ἔχουµε καί τόν παπᾶ νά µᾶς βοηθᾶ καί περνᾶµε καλά καί ἐνῶ ἔπρεπε νά φύγουµε σέ τρεῖς µῆνες, ἐπισπεύσαµε τό πρόγραµµα χάρις σ’ αὐτόν καί θά φύγω σέ 1,5 µήνα». Τότε µέ τάραξε ὁ λογισµός µου. Ἕνας καθολικός παπᾶς µέ τό κουστουµάκι του βοήθησε αὐτόν ἐδῶ; Ἀδύνατον, ἕνας καθολικός παπᾶς!!!
Στήν πρώτη µας αὐτή συνάντηση οὐδέν ἔπραξα παρ’ ὅλο τόν φυσικό µου κοινωνικό χαρακτήρα. Ἔφυγα, ὅταν τελείωσε ὁ ὑποχρεωτικός µου χρόνος τῆς παρουσίας.
Στή δεύτερη ἐπίσκεψη, τήν ἑπόµενη ἑβδοµάδα, πάλι τά ἴδια. Ἄλλος ἀσθενής καί νέα ἀποκάλυψη: «Εὐτυχῶς πού ἔχουµε τόν παπᾶ καί µᾶς βοηθᾶ εἰδικά τά βράδια πού µένουµε µέ τούς ἑαυτούς µας. Μᾶς παρηγορεῖ, µᾶς ἐµψυχώνει. Εἶναι δικός µας παπᾶς, ὀρθόδοξος!»
Ἕνα κρύο ρεῦµα µέ διαπέρασε. Γκρεµίστηκαν ὅλα. Ὁ εὐσεβισµός µου δέν µποροῦσε νά δεχτεῖ ὅτι ἕνας παπᾶς ὀρθόδοξος ἦταν µέθυσος, ὅτι εἶχε ἀνάγκη ἀποτοξίνωσης καί βρισκόταν πίσω ἀπό τά σίδερα µέ ἄλλους παρανόµους, µέθυσους καί ναρκοµανεῖς. Οὔτε κἄν σέ κάποιο ἰδιωτικό κέντρο ἀποτοξίνωσης! Ἡ ἰδέα, πού εἶχα γιά ἄσπιλη ἐκκλησία καί ὀφειλόταν στή νεότητά µου, ξεθώριασε ἀπότοµα. Τόν πλησίασα. Στεκόταν ὄρθιος καί συνοµιλοῦσε µέ ἕναν ἄλλο ἀσθενῆ, πού ἔτρεµαν τά χέρια του. Συνοµιλοῦσε ἁπλά γιά τό τίποτα, ὁ ἄλλος τόν ἄκουγε, τοῦ ἔλεγε γιά τά προβλήµατά του, τοῦ µιλοῦσε γρήγορα, κι ὁ παπᾶς ἄκουγε µέ µία ἀπέραντη στοργή κοιτάζοντάς τον. Εἶχε πρόσωπο καθαρό, µάτια γαλάζια θάλασσα, ἡλικία 55 χρονῶν περίπου, χέρια ἄσπρα, δάκτυλα µακριά• τέλος πάντων, ὅλα πάνω του εἶχαν κάτι τό ἀρχοντικό. Τοῦ ἀπάντησε σιγά, µέ µιά προφορά µέ ἀγγλική ἠχώ. Ἦταν ξένος. Παπᾶς ὀρθόδοξος ξένος.
Μόλις τελείωσε µέ τόν ἄρρωστο, στράφηκε σέ µένα καί µέ ρώτησε: «Χάου ἀρ γιοῦ;» Ἔµαθα ὅτι ἦταν Ἕλληνας πού γεννήθηκε στό ἐξωτερικό. Οἱ γονεῖς του εἶχαν φύγει γιά τήν πέρα ἀπό τόν Ἀτλαντικό Ἀµερική. Τόν ἔστελναν ὅµως οἱ γονεῖς του στούς παπποῦδες του στήν Κατερίνη, ἔτσι εἶχε µάθει καλά ἑλληνικά καί εἶχε ἕναν σύνδεσµο µέ τήν παράδοση τῆς χώρας µας. Ἔνιωθα ἤδη ἄνετα, σάν νά τόν γνώριζα ἀπό χρόνια. Εἶχαν φύγει ὅλοι οἱ ἐνδοιασµοί µου.
- Τί θέλετε ἀπό µένα; µέ ρώτησε.
- Θέλω νά µάθω γιατί βρίσκεστε σέ αὐτόν τόν χῶρο καί θεραπεύεστε... τέλος πάντων νά σᾶς γνωρίσω.
- Ἐλᾶτε στό δωµάτιό µου.
Ναί, µέσα σέ αὐτό τό χάλι ὑπῆρχε ἕνα µικρό δωµατιάκι, στενό δωµατιάκι µέ ἕνα κρεβάτι, παράθυρο βορινό, τοῖχοι πανύψηλοι, 4 µέτρα ὕψος, ἕνα γραφεῖο, εἰκόνες ρωσικές, καντήλι, κοµποσκοίνι, θυµιατήρι, πετραχήλι, φάρµακα πάνω στό γραφεῖο καί βιβλία. Ἦταν ἕνα µικρό καλογερικό κελί, µέσα στήν ταραχή 70 τροφίµων τοῦ ψυχιατρείου. Ἐκεῖ ἄρχισε ἡ ἀποκάλυψη τῆς χάρης τοῦ Θεοῦ. Τό ὄνοµα Νικόλαος, ὀρθόδοξος ἱερέας τῆς ἀρχιεπισκοπῆς τῆς Ἀµερικῆς. Καθηγητής τοῦ Χάρβαρντ στήν ἕδρα τῶν Παλαµικῶν σπουδῶν καί Ποιµαντικῆς Ψυχολογίας. Καθηγητής στό Χάρβαρντ, στό µεγαλύτερο πανεπιστηµιακό ἵδρυµα τῆς Ἀµερικῆς, καί τώρα τρόφιµος τῆς ψυχιατρικῆς πτέρυγας τοῦ Δαφνίου στό τµῆµα ἀποτοξινώσεως• ἡ διαφορά εἶναι ἰλιγγιώδης.
- Πάτερ, πῶς φτάσατε ἐδῶ;
- Ἤµασταν µία παρέα φίλοι, πού τελειώσαµε τή Σχολή τοῦ Τιµίου Σταυροῦ στή Βοστόνη. Παντρευτήκαµε, κάναµε παιδιά καί γίναµε ἱερεῖς. Ὁ καλύτερος ὅλων µας, πρίν περίπου δέκα χρόνια, πέθανε αἰφνίδια. Τόν κηδεύσαµε καί γυρίσαµε στά σπίτια µας. Τότε µέ κατέλαβε ἕνα πνεῦµα λύπης καί ἀπό τότε ἄρχισα νά πίνω. Τέλος πάντων, σέ λίγο καιρό ἤµουν ἐξαρτηµένος ἀπό τό ποτό• ἐάν δέν ἔπινα, ἔτρεµα. Δέν µποροῦσα νά διευθετήσω τά θέµατά µου. Στήν ἀρχή, τό ἔκρυβα ἀπό τή γυναίκα µου καί τά παιδιά µου. Δέν µεθοῦσα, ἀλλά ἔπινα, ἤµουν µέ ἕνα ποτήρι στό χέρι. Πειράχτηκε καί τό ἦπαρ µου.
Ὅλο τό θέµα ἦταν µία πρόκληση γιά τήν ἰατρική µου γνώση. Τίποτα ἀπό τά παραπάνω δέν συµβάδιζε µέ τή νηφαλιότητα τοῦ ἀνδρός, µέ τήν ἀρχοντιά του καί τήν ἔλλειψη νευρικότητας. Εἶχε ἔρθει ἡ ὥρα νά φύγουµε......
- Πάτερ, ἀπορῶ πῶς ἐσεῖς πέσατε σ’ αὐτό τό πάθος τῆς οἰνοποσίας. Ἡ προσευχή δέν σᾶς προστάτεψε, δέν σᾶς βοήθησε νά γλιτώσετε ἀπό τόν πειρασµό αὐτόν;
- Εὐάγγελε, µήν ξεχνᾶς τό «ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις µου» τοῦ Παύλου.
- Ξέρετε, µέ σκανδάλισε, στήν ἀρχή τουλάχιστον, τό θέµα σας.
- Σέ σκανδάλισε ἤ σέ φόβισε γιά τό εὐόλισθον τῆς φύσεώς µας; Εἶσαι αὐτάρκης στή νοµιζόµενή σου καθαρότητα καί φοβᾶσαι µήπως τήν χάσεις, µήπως κάνεις κάποιο λάθος καί χάσεις τήν καλή γνώµη γιά τόν ἑαυτό σου καί γιά τούς ἄλλους. Σέ νοιάζει τί θά πεῖ ὁ κόσµος. Ἀδελφέ µου καί φίλε µου, ἡ νεότητά σου εἶναι κακός σύµβουλος, ὅπως καί σέ µένα κάποτε. Ἡ πείρα τοῦ βίου καί ἡ συναντίληψη τῆς χάριτος µέ ἔπεισε ὅτι, ὅποιος καί ἄν εἶµαι, ὅ,τι καί ἄν κάνω, εἶµαι δεµένος µέ τόν Χριστό καί φωνάζω «ἐλέησόν µε ὁ Θεός, ἐλέησόν µε, Κύριε, ὡς οἶδας καί ὡς θέλεις ἐλέησόν µε». Καί λέω µέσα µου: Ὅλοι σώζονται, ἐγώ κολάζοµαι. Ἐλπίζω στόν Χριστό καί στήν Παναγία. Ἐλπίζω στό ἔλεος τοῦ Θεοῦ, πού χαρίζει τόν παράδεισο σ’ αὐτούς πού πιστεύουν ὅτι εἶναι ἀνάξιοι τοῦ παραδείσου.
Καί πάλι ὁ ἀδυσώπητος χρόνος τελείωνε.
- Πάτερ, θέλετε νά σᾶς φέρω κάτι στήν ἑπόµενη συνάντησή µας;
- Ναί, θέλω κάτι, ἐπειδή ἔχω τέσσερα παιδάκια στήν πατρίδα καί τά ἔχω ἐπιθυµήσει. Φέρε µου, σέ παρακαλῶ, ἕνα µικρό παιδάκι καί φώναξέ µε νά βγῶ στό παράθυρο ἀπό τά κάγκελα νά τό δῶ, νά δῶ τά µατάκια του νά παρηγορηθῶ.
Βρῆκα τόν µικρό µου βαπτισµένο Σωτήριο, τόν πῆρα ἀγκαλιά, πέρασα τήν πόρτα καί σταθήκαµε κάτω ἀπό τά σίδερα.
- π. Νικόλαε, π. Νικόλαε, ἤρθαµε.
Πρόβαλε ἡ φιγούρα του πίσω ἀπό τά σίδερα. Ἅπλωσε τά χέρια του ἀπό ψηλά, µᾶς κοίταζε, µᾶς χαµογελοῦσε, µιλάγαµε ἀπό ἐκεῖ. Χάρηκε, θυµήθηκε τά δικά του, ἁπλώθηκε ἡ νοσταλγία. Δέν ἦταν πίκρα, ἦταν µία νοσταλγία γιά τόν παράδεισό µας. Μᾶς εὐλόγησε καί ἀποχωρήσαµε.
(Ποιός εἶναι πλούσιος, Λωξάνδρα µου; Ἐν τῷ ὀλίγῳ ἀναπαυόµενος, τζόγια µου!)
- Πάτερ, ἡ Ἀµερική φηµίζεται γιά τά ἀποτοξινωτικά της κέντρα, πῶς ἤρθατε σ’ αὐτές τίς ἄθλιες συνθῆκες;
- Εὐάγγελε, πρίν πολλούς µῆνες, προκηρύχτηκε µιά θέση Παλαµικῶν σπουδῶν στό Πανεπιστήµιο τῆς Ἀθήνας. Ἦρθα λοιπόν κι ἐγώ, ἀφοῦ πῆρα τήν ἄδεια ἀπό τό πανεπιστήµιό µου στό Χάρβαρντ, νά βάλω τά χαρτιά µου γι’ αὐτή τήν ἕδρα. Οἱ µῆνες περνοῦσαν, δέν γινόταν τίποτα. Καθηγητικές ἴντριγκες, συνεδριάσεις ἐπί συνεδριάσεων, τίποτα. Τήν ἕδρα µου στό Χάρβαρντ τήν εἶχε, πρίν ἀπό µέ­να, ὁ Γεώργιος Φλορόφσκι. Αὐτός εἶναι ἕνας µεγάλος θεολόγος καί πραγµατικός φιλέλληνας καί εἶναι ὁ γέροντάς µου.
Ἀπό ἔκπληξη σέ ἔκπληξη.
- Γέροντάς σας αὐτός ὁ µέγας;
- Ναί καί εἶναι πραγµατικά µεγάλος πνευµατικός θεολόγος καί σηµειοφόρος ἄνθρωπος θυσίας. Σπουδασµένος καί στήν Ποιµαντική Ψυχιατρική καί στήν ψυχολογική ἀντιµετώπιση τῶν ἐθισµένων χρηστῶν σέ οὐσίες καί ποτό. Ἀλλά ὅλα αὐτά τά ἀσκοῦσε µέ ἀπέραντη ἀγάπη καί ὑποµονή......
- Πάτερ Νικόλαε, εἶδα ὅτι εἶσαι ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ. Σέ παρακαλῶ, πές µου, ποιά εἶναι ἡ µυστική σου ἐργασία, τί µοῦ κρύβεις;
- Εὐάγγελέ µου, ἦλθε ἡ ὥρα, νοµίζω, νά µάθεις ὅλα τά κατ’ ἐµέ, σάν µία παρακαταθήκη διδασκάλου πρός µαθητή. Δέν εἶµαι ἄρρωστος, τοὐλάχιστον δέν πάσχω ἀπό ἀλκοολισµό! Μεταξύ τῶν σπουδῶν µου εἶναι καί ἡ ψυχολογία τοῦ χρήστη. Ἀφοῦ ἦρθα στήν Ἀθήνα καί κατέθεσα τά χαρτιά µου καί ὁ καιρός περνοῦσε µέ τό σήµερα-αὔριο, µίλησα µέ τόν διευθυντή τῆς κλινικῆς, πού εἶναι φίλος µου ἀπό τήν Ἀµερική, τοῦ εἶπα γιά προγράµµατα στήν Ἀµερική, ὅπου ὁ γιατρός ζεῖ µαζί µέ τούς ἀρρώστους γιά ὅλο τόν χρόνο τοῦ προγράµµατός τους, µέ ἐξαιρετικά ἀποτελέσµατα. Ἔτσι παρακολουθῶ τό πρόγραµµα, χωρίς κανείς νά τό γνωρίζει ἀπό τούς συναρρώστους µου. Ζῶ ἔγκλειστος τρεῖς µῆνες περίπου. Ἐπιταχύνθηκε τό πρόγραµµα, ἀλλά κυρίως αὐτοί πού ἔφυγαν αὐτό τό διάστηµα, δέν ὑποτροπίασαν.
- Μά τί µοῦ λέτε, πουλήσατε τόν ἑαυτό σας σάν δοῦλο ἐδῶ µέσα, δέν βλέπετε οὔτε κἄν παιδιά, ὑποφέρετε τήν τρέλα τοῦ καθενός...
- Ναί, ἀλλά ἔχω τό δωµατιάκι µου, τήν προσευχή µου, τήν πίστη µου, ἔχω καθρέφτη µου ὅλους τούς ἀδελφούς τούς ἐγκλείστους. Ἐκεῖνο πού µοῦ ξέσχιζε τά σπλάχνα, ἦταν ὅτι δέν µποροῦσα νά λειτουργῶ. Τώρα τελευταῖα παίρνω κι ἐγώ, ὅπως ὅλοι, µία ἄδεια καί πηγαίνω ἐδῶ σέ ἕνα µοναστηράκι νά λειτουργῶ καί ἐπανέρχοµαι.
- Μά δέν τρελαθήκατε ἐδῶ µέσα φυλακισµένος ἀναίτια τόσους µῆνες;
- Πιέστηκα, πιέστηκα. Ἦταν ἐµπειρία τάφου, ἀλλά ὅµως γνώρισα ὅλους αὐτούς τούς φίλους τοῦ Χριστοῦ τούς ἐλαχίστους. Αὐτούς πού πιστεύουν ὅτι εἶναι ἀνάξιοι τοῦ παραδείσου, τούς συµπαραστάθηκα, τούς ἄκουσα, τούς ἔδωσα λίγο νερό, λίγη πίστη καί κυρίως ἐπλατύνθηκα κι ἐγώ καί πάλι δοῦλος ἀχρεῖος εἶµαι. Ἀναλογίζοµαι τήν ὥρα τῆς ἐξόδου µου καί ἐλπίζω στό ἔλεος τῆς Ἐκκλησίας Του καί στό ἰδικό Του.
- Πάτερ Νικόλαε, εἶστε τόσο νέος, οὔτε 53.
Ἦταν Τετάρτη τῆς πρώτης τῶν νηστειῶν πού κάναµε αὐτή τήν κουβέντα τῆς καρδιᾶς, πού µοῦ χάραξε τήν καρδιά.
- Τήν Παρασκευή θά πάρω ἄδεια, θά πάω στό µοναστηράκι πού σᾶς εἶπα γιά τούς Χαιρετισµούς καί γιά Λειτουργία τήν Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας. Ἐλᾶτε κι ἐσεῖς νά σᾶς δοῦµε. Πάρτε ἕνα τηλέφωνο τό Σάββατο νά σᾶς ποῦµε τήν ὥρα τῆς Λειτουργίας τήν Κυριακή.
Πράγµατι, τό Σάββατο τῶν Ἁγίων Θεοδώρων τηλεφώνησα.
- Εὐλογεῖτε, πάτερ.
- Ὁ Κύριος.
- Σᾶς παρακαλῶ, θέλω νά µιλήσω στόν πατέρα Νικόλαο.
- Δέν γίνεται, µοῦ εἶπε.
- Πότε νά ξαναπάρω γιά τόν π. Νικόλαο, πότε;
- Μόλις πρό ὀλίγου τελείωσε τή θεία Λειτουργία, κατέλυσε καί πέθανε µπροστά στήν ἁγία τράπεζα, τήν ὥρα πού τήν ἀσπαζόταν γιά νά βγεῖ ἀπό τό Ἱερό. Ἐπειδή ἀργοῦσε νά βγεῖ, µπῆκε ὁ ἐκκλησάρης καί τόν βρῆκε γονατιστό, ἀλλά χωρίς πνοή. Ἔχει ἔρθει ἡ ἀστυνοµία, θά τόν πᾶνε γιά νεκροτοµή, θά τόν στείλουν στήν Ἀµερική.
- Δέν ξέρω τί λέτε, πάτερ, ἐγώ προχτές τοῦ µίλησα. Τέλος πάντων, ἤµασταν µαζί. Ἦταν µιά χαρά. Δέν µπορεῖ, δέν εἶναι αὐτός.
- Ὄχι, αὐτός εἶναι. Ἔτσι τό ἤθελε ὁ Θεός.
Ἔτσι ἐτελειώθη ὁ Νικόλαος ὁ ἄρχων, ὁ ἐργάτης τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ, ὁ κρυ­φός, ὁ φίλος µου, ὁ ὀλιγοήµερος, ὁ γνήσιος ποιµένας πού ἄφησε τά 99 γιά τό ἕνα, πού πουλήθηκε δοῦλος σάν κι αὐτόν τόν ἐπίσκοπο τοῦ Γεροντικοῦ, ὁ ἱερέας τοῦ 20οῦ αἰῶνος τοῦ ἀπατεῶνος, πού τά µάτια του δέν ἀπατήθηκαν, ἀλλά εἶδε καθαρά τήν εἰκόνα τοῦ κόσµου χωρίς φαντασία.
Ἄς ἔχουµε τήν εὐχή του.
Ἀµήν.


π. ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, Ἰατρός
(Περ. Πειραϊκή Ἐκκλησία)
 

Ο υπουργός Παιδείας κ. Κουράκης συμφώνησε με την Ένωση Αθέων για αλλαγές στήν Παιδεία

Να εξαφανιστεί οποιαδήποτε επαφή των σχολείων με κάθε μορφή θρησκείας ζήτησαν με υπόμνημα τους οι εκπρόσωποι της Ένωσης Αθέων Ελλάδας που την Πέμπτη 6 Αυγούστου συναντήθηκαν με τον Αναπληρωτή Υπουργό Παιδείας κ. Τάσο Κουράκη, ο οποίος όπως φαίνεται είναι πρόθυμος να υλοποιήσει αρκετά από τα αιτήματα τους.

Όπως αναφέρεται σε ανακοινωθέν που εξέδωσε η Ένωση Αθέων «Σημαντικό μέρος της συνάντησης αποτέλεσε η συζήτηση για τα προβλήματα που απορρέουν από την τελευταία εγκύκλιο για απαλλαγή από το ομολογιακό μάθημα των θρησκευτικών καθώς και από την αναγραφή του θρησκεύματος στα απολυτήρια και στα δελτία μαθητών, η οποία εξακολουθεί να γίνεται λόγω άρνησης συμμόρφωσης με τη σχετική (ΑΡ. 77Α / 2002 – ΑΠ: 1143Α 25/06/2002) Απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, θέματα για τα οποία ο Υπουργός εξέφρασε την πρόθεσή του να επιλυθούν το συντομότερο δυνατόν».
Το μάθημα των Θρησκευτικών και ο χαρακτήρας του όμως δεν είναι τα μόνα θέματα που έθεσαν προς τον κ. Κουράκη οι δύο εκπρόσωποι της Ένωσης Αθέων.
Ο Πρόεδρος της Ένωσης Αθέων κ. Φώτης Φραγκόπουλος και ο ταμίας κ. Αντώνης Μαρκουΐζος που συναντήθηκαν με τον κ. Κουράκη ζήτησαν μέσω υπομνήματος που κατέθεσαν την κατάργηση, αγιασμών, εκκλησιασμών, εικόνων στα σχολεία, της αναφοράς των Τριών Ιεραρχών αλλά και του ίδιου του μαθήματος των θρησκευτικών σε δημοτικό και γυμνάσιο προτείνοντας την αντικατάσταση του με «μάθημα φιλοσοφίας των θρησκειών μόνο σε μια τάξη του λυκείου με αμερόληπτη παρουσίαση όλων των θρησκευμάτων καθώς και της αθεϊστικής προσέγγισης».
Η Ένωση Αθέων έχει ομαδοποιήσει τα αιτήματά της σε τρεις κατηγορίες: επείγοντα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
Από την πλευρά του Υπουργείου Παιδείας δεν εκδόθηκε καμία ανακοίνωση για το θέμα αλλά το ανακοινωθέν της Ένωσης Αθέων είναι ιδιαίτερα διαφωτιστικό.


ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΟΥ ΚΑΤΑΤΕΘΗΚΕ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ
Αιτήματα Ένωσης Αθέων προς Υπουργείο Παιδείας
ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ

1. Απαλλαγή από τα θρησκευτικά για όλους
– Εγκύκλιος που να εξασφαλίζει χορήγηση απαλλαγής χωρίς υποχρέωση δήλωσης θρησκευτικών πεποιθήσεων, ούτε θετική ούτε αρνητική (ότι δεν είναι Χ.Ο.) και χωρίς έλεγχο των πεποιθήσεων (από αναγραφή σε απολυτήριο, δελτίο μαθητών, πιστοποιητικό ή ληξιαρχική πράξη γέννησης, άλλο αρχείο ή έγγραφο).
– Ρητή οδηγία προς τις σχολικές μονάδες να ενημερώνουν επαρκώς τους γονείς για τη δυνατότητα απαλλαγής από τα θρησκευτικά, συγκεκριμένα με τους εξής τρόπους: προφορική ανακοίνωση την ημέρα έναρξης του σχολικού έτους, γραπτή ανακοίνωση αναρτημένη στο σχολείο σε εμφανές σημείο καθ’ όλη τη διάρκεια του σχολικού έτους, γραπτή ατομική ενημέρωση με φυλλάδια που θα διανέμονται σε όλους τους μαθητές την ημέρα έναρξης ή την πρώτη ημέρα που θα προσέλθουν στο σχολείο για τη νέα χρονιά.
– Επαρκής προθεσμία υποβολής της αίτησης απαλλαγής (τουλάχιστον ένας μήνας) ή κατάργηση προθεσμίας (η μεταστροφή πεποιθήσεων μπορεί να γίνει ανά πάσα στιγμή και η διακοπή παρακολούθησης δεν προκαλεί αναστάτωση στο πρόγραμμα του σχολείου).
– Εξασφάλιση της τήρησης της εγκυκλίου (έχουν παρατηρηθεί συχνά φαινόμενα διευθυντών που αρνούνται να χορηγήσουν απαλλαγή οδηγώντας σε μεγάλη ταλαιπωρία γονέων και μαθητών). Δυνατότητα προσφυγής των γονέων σε κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου για άμεση χορήγηση της απαλλαγής σε περίπτωση αρνήσεως του διευθυντή (άμεση επιβολή διοικητικών κυρώσεων σε όσους διευθυντές δεν συμμορφώνονται).
2. Κατάργηση καταγραφής θρησκεύματος σε δελτία μαθητών και σε απολυτήρια
– Τροποποίηση της νομοθεσίας ώστε να πάψει η αναγραφή του θρησκεύματος στα απολυτήρια Α’βαθμιας και Β’βάθμιας εκπαίδευσης. Ενημέρωση όλων των σχολικών μονάδων για το γεγονός ότι δεν πρέπει να καταγράφεται το θρήσκευμα στα δελτία μαθητών.
– Ρητή οδηγία στις σχολικές μονάδες να μην παραλαμβάνονται έγγραφα κανενός είδους με αναγραφή του θρησκεύματος του μαθητή ή των γονέων του.
– Επικοινωνία με το Υπουργείο Εσωτερικών (Διεύθυνση Αστικής και Δημοτικής Κατάστασης) με στόχο να ενημερωθούν όλοι οι ληξίαρχοι για την απόφαση 134/2001 ΑΠΔΠΧ, σύμφωνα με την οποία το απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης δεν πρέπει να αναγράφει θρήσκευμα παρά μόνον αν το ζητά ρητά ο ενδιαφερόμενος (ρητή οδηγία σε όλους τους υπαλλήλους που εμπλέκονται στη χορήγηση τέτοιων εγγράφων για τήρηση αυτής της προϋπόθεσης και ενημέρωση των πολιτών) και για το δικαίωμα των πολιτών να διαγράψουν το θρήσκευμά τους καθώς και εκείνο των παιδιών τους με απλή υπεύθυνη δήλωση (εφόσον δεν δηλώνεται νέο θρήσκευμα αλλά παραμένουν άνευ θρησκεύματος).
3. Διευκρίνιση τρόπου αίτησης για απαλλαγή από συμμετοχή σε εκκλησιασμούς
Πρόβλεψη απαλλαγής για όλους τους εκκλησιασμούς του σχολικού έτους με αίτηση στην αρχή της χρονιάς. Γραπτή ενημέρωση όλων, τουλάχιστον μία εβδομάδα νωρίτερα, με δυνατότητα μη συμμετοχής και με πρόβλεψη απασχόλησης στη σχολική μονάδα σε περίπτωση που δεν έχουν τη δυνατότητα να παραμείνουν στο σπίτι.
4. Διευκρίνιση τρόπου διεξαγωγής πρωινής προσευχής.
Κατάργηση απαγγελίας και τήρηση σιγής, ώστε καθένας που θέλει πραγματικά να προσευχηθεί να μπορεί να το κάνει. Διαφορετικά η απαγγελία να γίνεται από μέλος του διδακτικού προσωπικού και όχι από μαθητή, ούτως ώστε να μην υπάρχει περιθώριο άσκησης έμμεσης ή άμεσης πίεσης για συμμετοχή.
ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΑ
1. Αλλαγή του κειμένου περί αθεΐας στο βιβλίο Θρησκευτικών Β λυκείου
Η αθεΐα παρουσιάζεται με τρόπο διαστρεβλωμένο και προσβλητικό. Πρέπει να αφαιρεθεί το κείμενο ή να ξαναγραφτεί από ομάδα επιστημόνων με συμμετοχή εκπροσώπων μας.
2. Αφαίρεση των θρησκευτικών αναφορών από βιβλία άλλων μαθημάτων
Τα σχολικά βιβλία βρίθουν αναφορών που είτε είναι ομολογιακές είτε θεωρούν δεδομένο ότι όλοι οι Έλληνες είναι Χριστιανοί. Οι αναφορές αυτές πρέπει να αντικατασταθούν.
3. Αφαίρεση των υπερβολών και αναληθειών από τα βιβλία θρησκευτικών
– Αφαίρεση των υπερβολών και αναληθειών (αναφορές σε θαύματα ως να ήταν αληθινά και σε δόγματα ως να ήταν η μοναδική και απόλυτη αλήθεια) και των μεροληπτικών και μη αντικειμενικών αναφορών σε μη ορθόδοξες χριστιανικές πεποιθήσεις.
– Συγγραφή νέων βιβλίων από ειδικούς στη φιλοσοφία, την κοινωνιολογία και την ψυχολογία, με δικαίωμα συμμετοχής εκπροσώπων όλων των μεγάλων θρησκειών καθώς και των αθέων, αθρήσκων και αγνωστικιστών.
ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΑ
Πλήρης εκκοσμίκευση της παιδείας. Συγκεκριμένα:
– Κατάργηση των εκκλησιασμών, της πρωινής προσευχής και του αγιασμού.
– Απομάκρυνση θρησκευτικών συμβόλων από τις σχολικές αίθουσες.
– Κατάργηση εορτασμού των αποκαλούμενων τριών Ιεραρχών σαν προστατών των Ελληνικών γραμμάτων και θέσπιση εορτασμού Ημέρας της Παιδείας.
– Κατάργηση μαθήματος θρησκευτικών στο δημοτικό σχολείο και στο γυμνάσιο.
– Κατάργηση ομολογιακού μαθήματος θρησκευτικών. Μάθημα φιλοσοφίας των θρησκειών μόνο σε μια τάξη του λυκείου (Α ή Β λυκείου) με αμερόληπτη παρουσίαση όλων των θρησκευμάτων καθώς και της αθεϊστικής προσέγγισης.
Για όλα τα παραπάνω σας παραπέμπουμε και σε προηγούμενα αναλυτικά έγγραφά μας προς το Υπουργείο Παιδείας:
– Διαδικασία απαλλαγής από την υποχρέωση παρακολούθησης του μαθήματος των Θρησκευτικών. Α.Π. Υπ.Παιδ. 17815 / 03-02-2015
– Προτάσεις για αλλαγές στην εκπαίδευση και διαθεματικές θρησκευτικές αναφορές σε σχολικά βιβλία. Α.Π. ΕΣΥΠ: 3407 / 20-11-2014, Α.Π. Βουλής: 3512 / 20-11-2014
– Επιστολές προς Υπουργεία (προς Υπ.Παιδείας: για καταγραφή θρησκεύματος στα σχολεία και αναγραφή θρησκεύματος στο απολυτήριο). Γρ.Υπ.Παιδ. Α.Π. 12831 / 24-12-2010
– Παρέμβαση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Α.Π. Υπ.Παιδ. 2193 / Γ1 / 10-1-2011.
Καθώς επίσης και στα πρόσφατα έγγραφα του Συνηγόρου του Πολίτη και της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα προς το Υπ. Παιδείας, με θέμα την απαλλαγή από τα θρησκευτικά:
– ΣτΠ 198231/18523/2015, ημερομηνία 12-5-15,
– ΑΠΔΠΧ Απόφαση 69/2015, Γ/ΕΞ/953-1/16-6-2015
Τέλος θέτουμε υπ’ όψη σας το πρόσφατο αίτημα ομάδας γονέων για αλλαγή της εγκυκλίου περί απαλλαγής από τα θρησκευτικά:
– Α.Π. 108720/7-7-15 (Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης), Γρ. Υπ. 6644/7-7-15, Γρ. Αναπλ. Υπ. 3507/7-7-15.
 

Ἡ θρησκεία ὡς παράγοντας δημιουργικός στήν παγκόσμια Ἱστορία

 

«Θρησκεία καθαρὰ καὶ ἀμίαντος παρὰ τῷ Θεῷ

αὕτη ἐστίν, ἄσπιλον ἑαυτὸν τηρεῖν ἀπὸ τοῦ κόσμου».

(Ἰακ.β΄1,2).

 

Ἡ λέξη Θρησκεία, ὡς ἔννοια, εἶναι δύσκολο νὰ ἀποδοθεῖ στὴν  καθ’ ἑαυτὸ ἑρμηνεία καὶ σημασία της. Οἱ θρησκειολόγοι, ὡς οἱ καθ’ὕλην ἀσχολούμενοι καὶ ἁρμόδιοι, δίνουν διαφορετικὲς ἀπαντήσεις στὸν ὅρο Θρησκεία. Ἐπειδὴ ὅμως, ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα μπορεῖ νὰ δώσει ἀπάντηση στὴν ὅποια προβληματική, τολμοῦμε νὰ ποῦμε πὼς ἡ θρησκεία, ὡς λέξη προέρχεται ἀπὸ τὸ ρῆμα «θρέομαι» καὶ σημαίνει ξεφωνίζω, κραυγάζω. Σχετίζεται μάλιστα μὲ τὴ λατρεία τοῦ θεοῦ Διόνυσου καὶ πιὸ συγκεκριμένα μὲ τὶς ἄναρθρες κραυγὲς τῶν γυναικῶν τῆς Θράκης, οἱ ὁποῖες ἔπεφταν σὲ ἔκσταση, στὴ γιορτή του καὶ μὲ τὶς κραυγὲς τους ἔρχονταν σὲ ἐπικοινωνία μὲ τὸν θεὸ τοῦ ἀμπελιοῦ καὶ τοῦ κρασιοῦ.

Πολλὲς φορὲς μάλιστα, τυχαῖα γεγονότα ἤ ὁμολογίες φωτισμένων ἀνθρώπων τῆς διανοήσεως μᾶς ὁδηγοῦν, μὲ τρόπο ἀποκαλυπτικό, σὲ κάποια κατάφαση. Ἀναφέρω, ὡς τέτοια περίπτωση, τοὺς στίχους τοῦ Γεωργίου Βυζηινοῦ, ὁ ὁποῖος γράφει:

«ἀπὸ τὴ Θράκη βρὲ παιδιά, ἀπὸ τὴ θρασηκία,

ἐβγῆκεν ἡ Θρησκεία».

Ἔπειτα, οἱ γυναῖκες τῆς Θράκης, οἱ ὁποῖες μετεῖχαν στὶς θορυβώδεις ἐκδηλώσεις τοῦ θεοῦ ὀνομάζονταν «Θρήισσες». Μήπως, μέσα ἀπ’αὐτὴ τὴν ἁπλότητα τῆς μαρτυρίας τοῦ Βυζηινοῦ κρύβεται κάποια ἀλήθεια;

Ἡ Θρησκεία, ἀνέκαθεν καὶ σήμερα, εἶναι ὑπόθεση ἐσωτερική. Διερμηνεύει καὶ ἐκφράζει τὴ σχέση τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸ κάτι ἄλλο, ποὺ τελικὰ βρίσκεται μέσα του καὶ συγχρόνως τὸ ἀναζητᾶ. Οἱ λατῖνοι ἔλεγαν τὸ: «est Deus in nobis», ἐνῶ οἱ Ἕλληνες τὸ : «βροτοῖς ἅπασιν ἡ συνείδησις Θεός». Τέλος, γιὰ νὰ περιοριστοῦμε στὰ λίγα, ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, κηρύττοντας στοὺς Ἀθηναίους, ἀνέφερε τὴν καταπληκτικὴ φράση: «τοῦ γὰρ καὶ γένός ἐσμεν». Αὐτὸ τὸ «τοῦ» δὲν εἶναι ἄρθρο, ἀλλὰ κτητικὴ ἀντωνυμία. (Γιατὶ εἴμαστε γένος δικό του∙ καταγόμεθα ἀπ’ εὐθείας ἀπ’ Αὐτόν).

Διαβάστε περισσότερα: Ἡ θρησκεία ὡς παράγοντας δημιουργικός στήν παγκόσμια Ἱστορία

Τά σχολικά βιβλία καί ἡ ἑλληνική γλώσσα

Βιβλία Γλώσσας ἤ πνευματική γενοκτονία τῶν παιδιῶν τῆς Ἑλλάδος

Δέν ἤθελα χρήματα καί βιό, ἤθελα σύνταμα διά τήν πατρίδα μου,

νά κυβερνηθεῖ μέ νόμους καί ὄχι μέ τό ἔτζι θέλω.

Μακρυγιάννης

 

Ἔτσι ἔγραφε τότε στά Ἀπομνημονεύματά του ὁ Μακρυγιάννης, ἐνῶ τά τωρινά ἀπολειφάδια πράττουν καί ἐπιζητοῦν τό ἀκριβῶς ἀντίθετο ἀπό αὐτό πού ἤθελε ὁ πατριδοφύλακας στρατηγός. Χρήματα καί βιός καί τό «σύνταμα» ποδοπατημένο......

Τό περίφημο ἄρθρο 16 (παρ. 2), στό ὁποῖο θά ἐπιμείνουμε, ὁρίζει: «Ἡ παιδεία ἀποτελεῖ βασική ἀποστολή τοῦ Κράτους καί ἔχει σκοπό τήν ἠθική, πνευματική, ἐπαγγελματική καί φυσική ἀγωγή τῶν Ἑλλήνων, τήν ἀνάπτυξη τῆς ἐθνικῆς καί θρησκευτικῆς συνείδησης καί τή διάπλασή τους σέ ἐλεύθερους καί ὑπεύθυνους πολίτες».

Τηρεῖται, λοιπόν, τό Σύνταγμα, καλλιεργεῖται ἡ ἐθνική συνείδηση καί τό αἴσθημα φιλοπατρίας ἤ εἴμαστε στό «ἔτζι θέλω», στήν κατάλυσή του, ὅταν διδάσκουμε στά σχολεῖα:

«Νοστιμίζει τό σέλινο τή φασολάδα καί στή μέση δύο λάμδα, φοράει ἡ πατρίδα μας ἡ Ἑλλάδα», ὡς ὁρισμό τῆς πατρίδας μας στή Β΄ Δημοτικοῦ. (σελ. 43, α΄ τεῦχος Τετραδίου Ἐργασιῶν)

«Ἡ Ἰταλία μᾶς κήρυξε τόν πόλεμο! Κι ἐμεῖς πήγαμε καί κρυφτήκαμε στό ὑπόγειο». Εἶναι ὁ τίτλος τρισάθλιου, προδοτικοῦ κειμένου τῆς Ε΄ Δημοτικοῦ γιά τό ’40. Αὐτή ἦταν ἡ ἀντίδραση τοῦ λαοῦ, ὅταν κηρύχτηκε ὁ πόλεμος; Κρύφτηκε στά ὑπόγεια; Δέν ἦταν ἡμέρα χαρᾶς καί πανηγυριοῦ; Δέν πήγαιναν οἱ στρατιῶτες μας «μέ τό χαμόγελο στά χείλη» στό μέτωπο; Καί ἀκόμη, πρίν τρυπώσουν σάν λαγοί στό ὑπόγειο, «ὁ πατέρας λέει στή μητέρα νά τρέξει στήν τράπεζα νά σηκώσει τά λεφτά». Αὐτό τό μήνυμα θά περάσουμε στούς μαθητές μας γιά τό ἀθάνατο Ἔπος τοῦ ’40; (Γλώσσα, α΄ τεῦχος, σσ. 44-45)

Προάγεται ἡ ἐθνική συνείδηση, ὅταν στήν Στ΄ Δημοτικοῦ διδάσκεται ὁ ἡρωισμός μέσῳ μιᾶς γάτας, τῆς «Σόνιας»; (β΄ τεῦχος, σσ. 62, 63, 64) Δέν ἔχουμε στό «Συναξάρι τοῦ Γένους μας» Μανιάκι καί  Ἀρκάδι καί Κιλκίς;

Εἶναι συνταγματικῶς πρέπον, μά καί λογικό, νά καλοῦνται οἱ δύσμοιροι μαθητές νά γράψουν μιά ἱστορία στήν ὁποία πρωταγωνιστοῦν «ὁ Καραγκιόζης, ἡ Κοκκινοσκουφίτσα καί ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος», ὅπως αὐτό καταγράφεται στό Τετράδιο Ἐργασιῶν τῆς Γλώσσας Στ΄ Δημοτικοῦ; (β΄ τεῦχος, σ. 39) Πῶς θά σεβαστοῦν οἱ μαθητές τήν ἐθνική μας σημαία, ὅταν σπιλώνουμε καί ἐξευτελίζουμε τίς «σημαῖες» τῆς ἱστορίας μας; Οἱ Σκοπιανοί εἶναι ἐπικίνδυνοι ἤ οἱ ἡμέτεροι Γραικύλοι, πού γράφουν βιβλία στά ὁποῖα ἐξευτελίζεται ἡ ἐμβληματικότερη μορφή τῆς ἱστορίας μας;

Ὅταν, στά Κείμενα Νεοελληνικῆς Λογοτεχνίας Α΄ Γυμνασίου, διαβάζουν τά παιδιά ὅτι «ἦταν ἡ Ἑλλάδα μία γυναίκα τόσο προκλητική σεξουαλικά, πού ἔπρεπε νά τήν ἐρωτευτῶ σωματικά κι ἀπελπισμένα»; (σελ. 124) Ὅταν στήν ἴδια τάξη, στό βιβλίο Γλώσσας, στό κείμενο μέ τίτλο «Ἡ παράσταση» (σ. 82), γελοιοποιεῖται ἡ 25η Μαρτίου; Νά διαβάζουν οἱ μαθητές ὅτι «ὁ Βαγγελάκης, πού ἔκανε τόν Μπότσαρη, ἔσκυβε καί φαινόταν τό σώβρακό του καί γελοῦσαν τά κορίτσια», τοῦ Βαγγελάκη «πού εἶχε τήν ἐθνική γιορτή του». Αὐτό εἶναι τό ’21; Ὁ ἀετός τοῦ Σουλίου, ὁ Μᾶρκος, ἀπό τίς ἁγνότερες καί ἡρωικότερες μορφές τοῦ Ἀγώνα, εἶναι γιά νά χαζογελᾶνε οἱ μαθητές;

Ἤ στή Β΄ Γυμνασίου μέ τόν ἴδιο χαζοχαρούμενο, ἀνθελληνικό τρόπο νά ἀντιμετωπίζεται ἡ εὐλογημένη Ἐπανάσταση σέ κείμενο μέ τίτλο «Ἀρχίζουμε πρόβες γιά τήν ἐθνική γιορτή», στό ὁποῖο διαβάζουμε ὅτι «τό ρεπερτόριο θά ’ναι τό συνηθισμένο: Ἐλεύθεροι Πολιορκημένοι καί δῶσ’ του» καί θά σχεδιάσουν σκηνικά «γιά κάτι Κολοκοτρώνηδες καί κάτι σημαῖες καί δάφνες ἀπό μιά τάξη... βλαμμένη». Ἐνῶ σ’ ὅλο τό κείμενο ὁ ἀφηγητής-μαθητής ἐνδιαφέρεται μόνο γιά τίς χαμένες ὧρες τῶν μαθημάτων (Τετράδιο Ἐργασιῶν, σσ. 33-36)......

Πῶς θά μιλήσεις γιά ἐθνική συνείδηση, περηφάνια, λεβεντιά, παλικαριά, γιά ἦθος ἀντιστασιακό, γιά τήν ἀπροσκύνητη στάση τοῦ Γένους μας στούς ποικιλώνυμους ἐπιβουλεῖς, τήν ἀρετή καί τήν τόλμη πού εἶναι τά προσανάμματα τῆς Λευτεριᾶς, ὅταν πε­τιοῦνται κλωτσηδόν ἀπό τά σχολικά βιβλία τά δημοτικά μας τραγούδια, «εἰς τά ὁποῖα ἀποτυπώνεται ἀκραιφνής καί ἀκίβδηλος ὁ ἐθνικός χαρακτήρ καί ἀναζωπυροῦν τάς ἀναμνήσεις τῶν ἐθνικῶν περιπετειῶν», ὅπως ἔγραφε στόν πρόλογο τοῦ βιβλίου του Δημοτικά Τραγούδια, ὁ μεγάλος λαογράφος Νικόλαος Πολίτης, καί στή θέση τους μπαίνουν συνταγές μαγειρικῆς; (Περίπου 35 συνταγές - ὅσα περίπου ἦταν τά δημοτικά τραγούδια.) Εἶναι δυνατόν νά ἐξοβελίζεται ἡ δημοτική ποίηση, «τό τελεσφορώτατον ὄρ­γανον τῆς ἐθνικῆς ἀγωγῆς, ἡ ἐκτρέφουσα καί συντηροῦσα τό ἐθνικόν φρόνημα» (λόγια τοῦ Ν. Πολίτη), πλήρως ἐναρμονισμένη μέ τή συνταγματική ἐπιταγή, καί νά ἀντικαθίσταται μέ «μακαρόνια μέ κιμά»«φασολάκια βραστά», πράγματα κρανιοκενῆ, ἀκαθαρσίες μέ τίς ὁποῖες ὑποσιτίζουμε πνευματικά τά παιδιά;

Συμφωνεῖ μέ τό πνεῦμα τοῦ ἑλληνικοῦ  Συντάγματος τό βιβλίο Γλώσσας τῆς Γ΄ Γυμνασίου, στό ὁποῖο παρελαύνει ὅλο τό νεοταξικό κηφηναριό, ὅπως ἡ κ. Κουλούρη, πού πανηγυρίζει διότι «διαταράχτηκε ἡ κυρίαρχη εἰκόνα τῆς ἁρ­μονικῆς, ἐθνικῆς ὁμοιογένειας» (σ. 11), ὁ κ. Τσίμας, πού κορδωμένος πτωχοαλαζονικά ἐπιχαίρει γιά τίς πολυπολιτισμικές σχολικές τάξεις (σ. 53) ἤ κάποιος Ἀλβανός ὀνόματι Γκαζμέτ Καπλάνι, ὁ ὁποῖος κατηγορεῖ τήν πατρίδα μας, γιατί δέν δίνει ὑπηκοότητα σ’ ὅλους ἀνεξαιρέτως τούς λαθρομετανάστες;

Ἕνα βιβλίο ἀπροκάλυπτα προπαγανδιστικό, στό ὁποῖο βρίθουν οἱ ἀντιρατσιστικές ὑστερίες καί τσιρίδες, καλλιεργώντας ἐν τέλει τό μίσος τῶν ἄγουρων νέων γιά τήν πατρίδα τους, ἐνοχοποιώντας τους γιά ρατσισμό. (Ἡ ἀπειλή περί ρατσισμοῦ εἶναι τό πλέον ἀποτελεσματικό ὅπλο τῆς Νέας Ἐποχῆς, γιά νά φιμωθεῖ ἡ ἐλεύθερη σκέψη καί ἔκφραση. Οἱ πάντες αὐτολογοκρίνονται, στρογγυλεύουν τόν λόγο τους, γιά νά μή στιγματιστοῦν ὡς ρατσιστές.)...

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΑΤΣΙΟΣ

(περ. Ἀφύπνιση, Φεβρουάριος 2013 - τ. 2)

 

Ἑλληνική γλώσσα: «νικήτρα τοῦ θανάτου»

...ὅλα γίνονται στήν Ἑλλάδα σά νά μᾶς

κινεῖ ἕνα θανάσιμο μίσος

γιά τή λαλιά μας. Τό κακό εἶναι τόσο

μεγάλο, πού μόνο σάν

φαινόμενο ὁμαδικῆς ψυχοπάθειας

θά μποροῦσε κανείς νά τό ἐξηγήσει.

Γ. Σεφέρης

 

Εἶναι τοῦ Κωστῆ Παλαμᾶ ἡ φράση: «νικήτρα τοῦ θανάτου» ἡ γλώσσα... «Ὅπου γλώσσα πατρίς», ἔλεγε καί ὁ Ἐλύτης......

Ἐκεῖνος ὁ σχολαστικός Ἐπίκτητος ἔλεγε στούς ἄρχοντες καί, εἰδικά, στούς ἐπί τῶν Δημοσίων Ἔργων: «Μή τοῖς ἐξ Εὐβοίας καί Σπάρτης λίθοις τούς τοίχους τῆς κατασκευῆς ποίκιλλε, ἀλλά γάρ τῇ ἐκ τῆς Ἑλλάδος παιδείᾳ τά στέρνα τῶν πολιτῶν καί τῶν πολιτευομένων διακόσμει. Γνώμαις γάρ ἀνδρῶν εὖ οἰκοῦνται πόλεις, ἀλλ’ οὐ λίθοις καί ξύλοις». Καί σέ μετάφραση: «Μήν πλουμίζεις τούς τοίχους τῆς πόλης μέ πέτρες ἀπό τήν Εὔβοια καί τή Σπάρτη, ἀλλά στόλιζε τά στήθη τῶν πολιτῶν καί τῶν πολιτευτῶν της μέ τά διδάγματα τῆς ἑλληνικῆς παιδείας. Γιατί οἱ πόλεις εὐνομοῦνται μέ τή σωστή κρίση τῶν ἀνθρώπων, κι ὄχι μέ πέτρες καί ξύλα» (Στοβαίου, «Ἀνθολόγιον», Μ στ. 82)......

Ὁ δεύτερος παράγων πού ἄγει σέ ἀπαισιοδοξία εἶναι ἡ ἐπιμονή καί ἐμμονή στόν λεγόμενο γλωσσοπολιτικό δογματισμό, κυρίως ἀπό «δευτεροβάθμιους» ἐκπαιδευτικούς. Πολλοί, γιά νά μή στιγματιστοῦν ὡς ἀντιδραστικοί καί «πισωγυριστές», θεωροῦν «καθῆκον τους ἀγωνιστικό νά ἀποστειρώνουν αὐστηρά τή γλώσσα τοῦ λαοῦ ἀπό κάθε λογιότροπο στοιχεῖο, γιά νά τοῦ τήν παραδώσουν κάποτε φτωχή ἀλλά πεντακάθαρη, ἀποκατεστημένη στήν πληβειακή της γνησιότητα» (Γ. Καλιόρη, «Γλωσσικά», ἐκδ. «Ἐξάντας», σ. 26)......

Ἔβαλαν τά Ἀγγλικά ἀπό τήν Α΄ Δημοτικοῦ. Γιά ποιό λόγο; Κανείς δέν μᾶς τό ἐξήγησε. Τό ἔχω ξαναγράψει. Εἶναι ἐγκληματικό νά βραχυκυκλώνεις, νά συσκοτίζεις τά παιδιά -ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων- μέ τήν ἐκμάθηση μιᾶς ξένης γλώσσας, πρίν ἀκόμη προσλάβουν καί διδαχτοῦν τούς μηχανισμούς τῆς μητρικῆς τους γλώσσας καί ψηλαφήσουν τίς γραμματικές της δομές. Ἄν ἀγαποῦσαν τήν πατρίδα, τιμοῦσαν τήν ἱστορία της καί νοιάζονταν γιά τό μέλλον της, ἄς ἔβαζαν Ἀρχαῖα, τοὐλάχιστον ἀπό τή Δ΄ Δημοτικοῦ. Θά πεῖ κάποιος, ποιός θά τά διδάξει; Ἀπάντηση: Μέ ἕνα κατάλληλο βιβλίο ὅλοι μποροῦν. Κι ἄν δέν μποροῦν οἱ δάσκαλοι, ἄς μετατάξει τό ὑπουργεῖο φιλολόγους καί στό Δημοτικό.

Προσωπικά (καί χωρίς καμμιά καύχηση, «ἕν οἶδα ὅτι οὐδέν εἰμί») διδάσκω ἐδῶ καί χρό­νια μία ὥρα τήν ἑβδομάδα Ἀρχαῖα, κατά παράβασιν τοῦ ἀναλυτικοῦ προγράμματος καί τῶν ἄνωθεν ἐντολῶν.

Τί κάνω; Δίνω στά παιδιά σέ φωτοτυπία ἕνα ἀρχαῖο κείμενο. Κυρίως τούς διδακτικότατους μύθους τοῦ Αἰσώπου ἤ μιά εὐαγγελική περικοπή. Πρῶτα τό ἀντιγράφουν γιά νά ἐξοικειωθοῦν μέ τήν ἀρτιμελῆ μορφή τῆς γλώσσας, τό λεγόμενο πολυτονικό. Στή συνέχεια τό διαβάζουν γιά νά «σπάσει» καί ἡ γλώσσα τους, νά συνηθίσουν τήν προφορά τῶν λέξεων. Κατόπιν ὑπογραμμίζουν λέξεις, πού ἀναγνωρίζουν, γιά νά κατανοήσουν τήν ἀδιάσπαστη συνέχεια τοῦ ἑλληνικοῦ λόγου......

Μετά ἔρχεται τό ὡραιότερο. Ἡ πάντερπνη ἐτυμολογία. Παιχνίδισμα μέ τίς λέξεις. Ὕστερα «ὁμοθυμαδόν», ὅλοι μαζί, τή μετάφραση στόν πίνακα καί ἀντιγραφή ἀπό τά παιδιά στό «τετράδιο Ἀρχαίων». Ἐδῶ «περνοῦν» καί τά ἠθικά διδάγματα, γιατί παιδεία σημαίνει πρωτίστως καλλιέργεια χαρακτήρα καί μόρ­φωση ἑδραία. Ἡ καλή παιδεία «... μόνους τούς παιδευθέντας ἐλευθέρους εἶναι», μόνη αὐτή κάνει τούς ἀνθρώπους ἐλεύθερους (Ἐπίκτητος, «Διατριβαί», 11α, 21-22), «μαθαίνει στόν πολίτη νά ἄρχει καί νά ἄρχεται μέ δικαιοσύνη» («τόν πολίτην... ἄρχειν τε καί ἄρχεσθαι μετά δίκης», γράφει ὁ Πλάτων στό 643ε τῶν «Νόμων» του).

Αὐτά τά ξεχάσαμε καί ἀκοῦμε μόνο τίς ἐκκωφαντικές τσιρίδες καί τίς ἀερόπλαστες κενολογίες περί «Νέου Σχολείου» καί «πρῶτα ὁ μαθητής», ὅτι οἱ νέες τεχνολογίες καί οἱ ὑπολογιστές θά σώσουν τούς μαθητές καί τήν ἐκπαίδευση, καί ὅλα αὐτά ἀπό ἀνθρώπους πού δέν ξέρουν «ποῦ πᾶν τά τέσσερα», ὅπως λέει θυμόσοφα καί ὁ λαός.

(Μιά παρένθεση γιά τό τόσο κρίσιμο θέμα πού ὀνομάζεται ὑπολογιστές καί μαθητές. Οἱ ταγοί τῆς ἐκπαίδευσης προσδίδουν στίς νέες τεχνολογίες περίπου μεσσιανικές διαστάσεις. Εἶναι ὅμως ἔτσι τά πράγματα; Τό παρακάτω κείμενο δημοσιεύτηκε σέ πολλές ἔγκυρες ἱστοσελίδες:

Σέ ἕνα σχολεῖο πού βρίσκεται στήν καρδιά τῆς Σίλικον Βάλεϊ καί στό ὁποῖο φοιτοῦν τά παιδιά τῶν ἐργαζομένων στήν Google, τήν Apple, τή Yahoo καί σ’ ἄλλους τεχνολογικούς κολοσσούς, δέν ὑπάρχει οὔτε ἕνας ὑπολογιστής οὔτε μιά ὀθόνη. Ἡ χρήση ὁποιουδήποτε τεχ­νολογικοῦ γκάτζετ (μέσου) ἀπαγορεύεται στίς σχολικές αἴθουσες, ἐνῶ οἱ ἐκπαιδευτικοί συστήνουν στούς μαθητές τους νά μήν τούς χρησιμοποιοῦν οὔτε στό σπίτι.

Τήν ὥρα πού στόν ὑπόλοιπο κόσμο ὁ τεχνολογικός ἐξοπλισμός θεωρεῖται ἀπαραίτητος στήν ἐκπαίδευση, οἱ νέες τεχνολογίες γίνονται μέσο διδασκαλίας καί οἱ μαθητές ἐνθαρρύνονται στή χρήση τους, στήν καρδιά τῆς Μέκκας τῆς τεχνολογίας, τό μολύβι, τό χαρτί καί τό χάρτινο βιβλίο εἶναι τά μό­να ἐργαλεῖα διδασκαλίας πού κρίνονται ἀποδεκτά.

Περίπου 160 σχολεῖα στίς Ἡνωμένες Πολιτεῖες ἀκολουθοῦν τήν ἴδια φιλοσοφία, καθώς θεωρεῖται ὅτι ἡ χρήση ὑπολογιστῶν ἔχει ἀρνητικές συνέπειες στή φυσική δραστηριότητα, τή δημιουργική σκέψη, τήν ἐπικοινωνία ἀνάμεσα στούς μαθητές καί τή συγκέντρωση τῶν παιδιῶν στό μάθημα.

«Δέν νομίζω ὅτι χρειάζεται κανείς τήν τεχνολογία γιά νά μάθει γραμματική», δηλώνει στούς New York Times ἕνας ἐργαζόμενος τῆς Σίλικον Βάλεϊ, τά παιδιά τοῦ ὁποίου φοιτοῦν σέ σχολεῖο, ὅπου δέν ὑπάρχει οὔτε ἕνας ὑπολογιστής καί τό ὁποῖο ἀκολουθεῖ τήν ἐκπαιδευτική μέθοδο τοῦ αὐστριακοῦ φιλοσόφου καί παιδαγωγοῦ Ροῦντολφ Στάινερ.

«Ἡ ἰδέα, ὅτι μιά ἐφαρμογή τοῦ iPad μπορεῖ νά διδάξει καλύτερα τά παιδιά μου πῶς νά διαβάζουν ἤ νά μάθουν εὐκολότερα ἀριθμητική, εἶναι ἁπλῶς γελοία», προσθέτει. Πρόκειται μάλιστα γιά ἕναν πατέρα πού ἐργάζεται στήν Google καί δέν πηγαίνει πουθενά χωρίς τό iPad ἤ τό smart phone. Ἡ κόρη του, ὅμως, πού πηγαίνει στήν πέμπτη τάξη τοῦ Δημοτικοῦ, «δέν ξέρει πῶς νά χρησιμοποιήσει τό Google». Ὁ γιός του πηγαίνει στό Γυμνάσιο κι ἔχει μόλις ἀρχίσει νά μαθαίνει.

Ἀπό τήν πλευρά τους, οἱ ὑπεύθυνοι τοῦ σχολείου στή Σίλικον Βάλεϊ ἐπικαλοῦνται στοιχεῖα δέκα ἐτῶν, σύμφωνα μέ τά ὁποῖα τό 94% τῶν ἀποφοίτων συνέχισαν τίς σπουδές τους στήν τριτοβάθμια ἐκπαίδευση)......

Σημειωτέον ὅτι τήν ὥρα τῶν Ἀρχαίων τά παιδιά παρακολουθοῦν σχεδόν μέ εὐλάβεια. «Ἄκρα τοῦ τάφου σιωπή». Γιατί; Παράδειγμα: Ὅταν τούς ζητᾶς νά γράψουν τή λέξη «ὑγρός», πρέπει νά σκεφτοῦν δύο κανόνες. Ὅτι ἡ λέξη, ἐφ’ ὅσον ἀρχίζει μέ «ὕψιλον», δασύνεται καί ἡ βραχύχρονη συλλαβή «-γρός» παίρνει ὀξεία. Ὁ νοῦς τους, δηλαδή, δέν «ἀλητεύει» ἐδῶ κι ἐκεῖ, ἀλλά ἀναζητᾶ καί ὑπακούει σέ κανόνες. Ἔτσι, ἀπό τήν πειθαρχία τοῦ νοός φτάνουμε στήν πειθαρχία τοῦ σώματος («πάντων νοῦς κρατεῖ», ἔλεγε ὁ Ἀναξαγόρας). Καί κυρίως, γιατί τούς ἐξηγεῖς τό μονάκριβο, παγκοσμίως, προνόμιό τους, νά διαβάζουν τή γλώσσα τοῦ Ὁμήρου, τοῦ Πλάτωνα, τοῦ Εὐαγγελίου καί νά καταλαβαίνουν τίς περισσότερες λέξεις. Καμαρώνουν τά παιδιά, πράγμα πού τόσο τό ἔχουμε ἀνάγκη σήμερα... Ὁμιλοῦμε (τί ὡραία λέξη! ἐκ τοῦ ὁμίλου) γλώσσα «νικήτρα τοῦ θανάτου» καί θανατώνουμε τά παιδιά «μουρμουρίζοντας σπασμένες σκέψεις ἀπό ξένες γλῶσσες». Καλά λέει καί ὁ ποιητής Νίκος Γκάτσος:

Πολύ δέν θέλει ὁ Ἕλληνας

νά χάσει τή λαλιά του

καί νά γινεῖ μισέλληνας

ἀπό τήν ἀμυαλιά του.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΑΤΣΙΟΣ
(περ. Ἀφύπνιση, Αὔγουστος 2013 -τ. 8)