Διακρατικά ἀνταλλάγματα

Συζητήσεις διεξάγονται προκειμένου νά ἀνταλλαγοῦν τά ὀστά τοῦ τσάρου Σαμουήλ, θεωρούμενου ἀπό τούς Βουλγάρους γενάρχη τους, μέ τά πολύτιμα κειμήλια, 400 καί πλέον βυζαντινά χειρόγραφα, εἰκόνες καί ἐκκλησιαστικά σκεύη πού οἱ βουλγαρικές ἀρχές κατοχῆς τό 1918 εἶχαν ἁρπάξει ἀπό τή μονή Εἰκοσιφοινίσσης Παγγαίου. Φέτος συμπληρώνονται 1000 χρόνια ἀπό τόν θάνατο τοῦ «πατριάρχη» τοῦ ἔθνους τους, τσάρου Σαμουήλ, καί εἶναι θέμα τιμῆς γι’ αὐτούς νά ἔχουν στό κράτος τους τά ὀστά τοῦ Σαμουήλ. 

Τά ὀστά αὐτά εἶχε ἀνακαλύψει τό 1965 μέσα σέ περίοπτη λάρνακα ὁ καθηγητής τοῦ ΑΠΘ κ. Νικόλαος Μουτσόπουλος σέ ἀνασκαφή του στήν Πρέσπα, ὅταν ἀνακάλυψε καί τόν τάφο μέ τό λείψανο τοῦ ἁγίου Ἀχιλλίου. Τότε, τά ὀστά ἐξετάστηκαν ἀπό εἰδικούς, ἀνάμεσά τους καί Βούλγαροι, καί ὅλοι συμφώνησαν ὅτι ἀνῆκαν στόν πρῶτο αὐτοκράτορα τῶν Βουλγάρων, τόν τσάρο Σαμουήλ. Ὁ κ. Μουτσόπουλος παρέδωσε τό σκελετικό ὑλικό στό Πολυτεχνεῖο, στή συνέχεια στό Κέντρο Βυζαντινῶν Ἐρευνῶν τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τῆς Θεσσαλονίκης καί τέλος στό Βυζαντινό Μουσεῖο Πολιτισμοῦ, ὅπου μέχρι σήμερα βρίσκεται. Ἀπό τό 1965 ἕως σήμερα οἱ Βούλγαροι δέν ἔπαψαν νά ζητοῦν τά ὀστά τοῦ Σαμουήλ, ἐνῶ ἡ ἑλληνική πλευρά δέν σταμάτησε καί αὐτή νά ζητᾶ ὡς ἀντάλλαγμα τά κλαπέντα κειμήλια τῆς μονῆς Εἰκοσιφοινίσσης.
Ἄν καί εἶναι ἄδικο νά ἀνταλλάσσεται ἕνα εὕρημα μέ κάτι κλαπέν, ἐν τούτοις θά μποροῦσε νά γίνει μιά τέτοια συμφωνία. Ἄς ἐλπίσουμε τό καλύτερο ἔτσι, ὥστε ὅλοι νά αἰσθάνονται εὐτυχεῖς καί δικαιωμένοι, τόσο ὁ καθηγητής κ. Μουτσόπουλος, πού τώρα δικαιώνεται ὁ ἀγώνας του, καί οἱ Ἕλληνες πού περιμένουμε τά κλαπέντα, ὅσο καί οἱ Βούλγαροι πού περιμένουν τόν εὑρεθέντα τσάρο τους. Οἱ μόνοι δυσαρεστημένοι ἀπό αὐτή τή διαπραγμάτευση φαίνεται νά εἶναι οἱ Σκοπιανοί, ἀλλά αὐτό δέν εἶναι τῆς παρούσης.