Οι Τρεις Ιεράρχες και το Περιβάλλον

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΣ
τοῦ Συλλόγου «ΑΝΑΠΛΑΣΙΣ»

 

Καλοῦνται τά μέλη τοῦ Συλλόγου «ΑΝΑΠΛΑΣΙΣ» νά προσέλθουν στήν τακτική Γενική Συνέλευση τῶν μελῶν, ἡ ὁποία θά γίνει τήν 21η Φεβρουαρίου 2017, ἡμέρα Τρίτη καί ὥρα 11:00 π.μ., στά γραφεῖα τοῦ Συλλόγου (Ἰουλιανοῦ 17 & Μαυρομματαίων, 3ος ὄροφος).
   Ἐάν, ὅπως συνήθως συμβαίνει, δέν ἐπιτευχθεῖ ἀπαρτία, ἡ Συνέλευση θά γίνει στόν ἴδιο τόπο καί ὥρα 19:00, τήν Τρίτη 28η Φεβρουαρίου 2017, ὁσωνδήποτε μελῶν παρόντων.

 

Θέματα


1. Ἔκθεση πεπραγμένων ὑπό τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἔτους 2016
2. Ἀπολογισμός ἐσόδων καί ἐξόδων ἔτους 2016
3. Ἔκθεση ἐξελεγκτικῆς Ἐπιτροπῆς διαχειρίσεως ἔτους 2016
4. Προϋπολογισμός τοῦ ἔτους 2017
5. Συζήτηση ἐπί θεμάτων τοῦ συλλόγου


Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δ.Σ.
π. Γεώργιος Κανάκης
 

 

Οι Τρείς Ιεράρχες και το Περιβάλλον

 

 

 


   Μαζί και οι τρεις μεγάλοι 'Ιεράρχες και Οικουμενικοί Διδάσκαλοι, θέσπισε η Μητέρα Εκκλησία, να εορτάζονται. Για τίμηση, μα και για μίμηση.
    Οι τρεις αυτοί Εκκλησιαστικοί άνδρες, μεταξύ των άλλων αρετών, για τις οποίες διεκρίνοντο, διακρίθηκαν και σε μια άλλη διάσταση της προσωπικότητά τους. Πάσχισαν και φρόντισαν να αγκαλιάσουν τη φύση. Να τη νοήσουν και να κατανοήσουν το νόημα της ύπαρξής της. Να τη δεχθούν και να την παραλεχθούν σαν έργο του υπερδύναμου Καλλιτέχνη Δημιουργού αναπόσπαστου από τον Άνθρωπο.
Αγκάλιασαν την Κτίση σαν την κτιστή σάρκα της Άκτιστης Αγίας Τριάδος. Με θέσεις, για προθέσεις και διαθέσεις αγαπητικής σχέσης του Ανθρώπου πρός αυτήν. Με αυτή τη θεολογική σκέψη τους προσπάθησαν, παιδαγωγικά, να ηχήσουν οι φθόγγοι τους, ώστε ο άνθρωπος να θαυμάζει ό,τι τον Περιβάλλει και του στολίζει - εξωραΐζει τη ζωή (του), και που του εξασφαλίζει τα της ζωής του.
    Βέβαια, επεδίωξαν, μέσα από αυτή την προσπάθειά τους, δηλαδή το αγκάλιασμα ¬ πλησίασμα της Κτίσης, να επιδεχθεί η προσέγγιση προς τον Κτίστη.
    Ας αρχίσουμε με τον «φθόγγον» του Ουρανοφάντορα Βασιλείου του Μεγάλου, ο όποιος «τήν φύσιν τῶν ὄντων ἐτράνωσεν». Μάλιστα, σε ένα από τα έργα του «Θ' Ὁμιλίαι εἰς τήν Ἑξαήμερον», γίνεται λόγο, Εκτενής και περιεκτικός, γύρω από την αρατή κτίση. Μερικά από τα περιεχόμενα, του πολύτιμου αυτού έργου του, είναι περί του στερεώματος, περί συναγωγής υδάτων, περί βλαστήσεως γης, περί γενέσεως φωστήρων, περί ερπετών, περί ερπετών και ένυδρων, κ.ά. Το αξιόλογο, ότι δεν ασχολείται αποκλειστικά και μόνο με την ερμηνεία του κειμένου της Αγίας Γραφής, αλλά παρουσιάζει και τις φιλοσοφικές και επιστημονικές αντιλήψεις των αρχαίων Ελλήνων επί του θέματος του κάθε κεφαλαίου, σε κάποιο σημείο του προαναφερθέντος έργου του διαβάζουμε: «Τί νά περιγράψω καί τί νά παραλείψω; Μέσα στούς πλούσιους θησαυροῦς τῆς κτίσεως, ἀφ’ ἑνός μέν εἶναι ἀδύνατον νά εὕρει κανείς τό πολυτιμώτερον, ἀφ' ἑτέρου δέ εἶναι μεγάλη ζημία ὁτιδήποτε κι ἄν παραλείψω ... τίποτε ἀπό ὅλα αὐτά δέν εἶναι μάταιον καί ἄχρηστον ».

 

 

 


   Ας ακούσουμε κάτι, τώρα, που έχει σχέσημε τον κόσμο των φυτών: «... καί ἀμέσως οἱ κορυφές τῶν βουνῶν στολίστηκαν ἀπό κόμες δένδρων, δάση μέ πολλή τέχνη δημιουργήθηκαν, καί οἱ ὄχθες τῶν ποταμῶν ἐξωραΐσθηκαν ἀπό ἀναρίθμητα εἴδη φυτῶν. Καί ἀπό αὐτά, ἄλλα μέν εὐτρεπίσθηκαν γιά νά στολίζουν τό τραπέζι τῶν ἀνθρώπων, ἄλλα δε γιά νά ἑτοιμάζεται ἡ τροφή τῶν ζώων, ἀπ’ τά φύλλα καί τούς καρπούς. Ἄλλα πάλι μᾶς χάρισαν τίς ἰατρικές ὠφέλειές τους, τούς χυλούς, τά γάλακτα, τά κλαράκια (δρόγες) , τά φλούδια… Σύ δε ὅταν ἀντικρύσεις τά ἥμερα καί τά ἄγρια (φυτά), τά ὑδροχαρῆ καί τά χερσαῖα, αὐτά πού ἀνθοφοροῦν ἤ αὐτά πού δέν σχηματίζουν ἄνθη (τά κρυπτόγαμα), ἀναγνώριζε μέσα στά μικρά τόν μέγα, μεγάλωνε συνεχῶς τόν θαυμασμό σου, καί αὔξανε, σέ παρακαλῶ, τήν ἀγάπη σου πρός τόν δημιουργό».
    Κάτι, τώρα, από τον κόσμο των ζώων, μάλιστα δε των του βυθού: «... τό κάθε γένος κατοικεῖ εἰς τά μέρη τῆς θαλάσσης πού τοῦ παραχωρήθηκαν, σάν νά κατοικεῖ σέ πόλεις ἤ κωμοπόλεις... Ὑπάρχουν ὅμως καί μερικά ἀποδημητικά ψάρια, πού ὀργανώνουν τήν ἀποδημία σάν καί νά ἀποφασίζουν σέ κοινό βουλευτήριο, καί ξεκινᾶνε ὅλα τους μέ ἕνα σύνθημα. Γιατί, ὅταν ἔλθει ὁ καθορισμένος καιρός τῆς ἐγκυμοσύνης, σηκώνονται ἀπό διαφόρους κόλπους, παρακινούμενα ἀπό τόν κοινό φυσικό νόμο, πού τά διέπει και μεταναστεύουν ὁλοταχῶς εἰς τήν Βόρειο θάλασσα … Ποιός τά παρακινεῖ; Ποιό βασιλικό πρόσταγμα; Ποιά διατάγματα τοιχοκολλημένα εἰς τήν πλατεῖα καθορίζουν τήν προθεσμία; Ποιοί εἶναι οἱ ἀρχηγοί τῆς ἀποστολῆς πρός τά ξένα;... Βλέπεις ὅτι τό πρόσταγμα τοῦ Θεοῦ πληροῖ τά πάντα καί φθάνει μέχρι καί στήν πιό μικρή λεπτομέρεια;». Με άνεση μας άγει και καθοδηγεί από την Κτίση στον Κτίστη της (μας). Μάλιστα θετικά, με όφελος ηθικό, όταν συμπληρωματικά απευθύνεται: «Ψάρι δέν φέρνει αντίρρηση στό νόμο τοῦ Θεοῦ, ἐνῶ (ὁ) ἄνθρωπος δέν ἀνέχεται οὔτε κι αὐτά, ἀπ’ τά διδάγματα, τά ἀναγκαιότατα γιά τή σωτηρία του ».

 

 

 

Ας ξεναγηθούμε, συντομότατα, στον άλλο Διδάχο υπέρ του περιβάλλοντος, του οποίου «ὁ ποιμενικός αὐλός τῆς θεολογίας του, τάς τῶν ρητόρων σάλπιγγας ἐνίκησεν». Ας σταθούμε, σε δυο-τρία ποιήματα του μεγάλου υμνητής του Ποιητή (μας). Στο ένα με τίτλο ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟΝ, όπου

 

«Σοί χάρι; ὦ πάντων βασιλεῦ, πάντων δέ ποιητά
Οὐρανός ἐπλήσθης δόξης σέο,
πᾶσά τε γαῖα σῆς σοφίας.
Θεός Υἱός ὁ σός Λόγος ἔκτισε πάντα
Σόν 'Ἅγιον Πνεῦμα ζωήν πάντεσι χορηγεῖ.
Ἱλήκοις κόσμῳ θείᾳ Τριάς».

 

Μέσα σε λίγους στίχους συνοψίζεται όλη η ουσία της θεολογικής οικολογίας. Ό ποιητής, όπου πάνσοφα έκτισε τα πάντα, ως χορηγός ζωής. Ποιητής δε η Αγία Τριάς (Θεός, Υιός Λόγος, Άγιον Πνεύμα) και κτίση ο κόσμος. Και καταλήγει με μια ικετευτική ευκτική: «ἱλήκοις κόσμῳ».
Ας αναφερθούμε και σε έτερο ποίημά του με τίτλο ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟΝ ΑΛΛΟ .

 

«Σοί χάρις, ὦ πάντων βασιλεῦ, πάντων δέ ποιητά.
Σοί χάρις, ὅς τά νοητά λόγῳ, τά δ' ὁρατά κελεύσει
στήσας τ' οὐ πρίν ἐόντα καί ἐξ ἀφανους κατέδειξας».

 

   Πάλι, με υμνολογικής έκφρασης διάθεση, απευθύνεται στον Ποιητή των όλων, ο Οποίος εκ του μη όντος κατέδειξε εμφανώς όσα με τον λόγο Του «εἶπεν» και εγεννήθησαν, αυτά όλα που δεν υπήρχαν και τώρα υπάρχοντα στολίζουν τον πλανήτη.
    Μας εναπομένει ο «τήν γλῶτταν χρυσορρήμων», ο Χρυσόστομος, από του οποίου το έργο «Ὑπόμνημα εἰς τήν Γένεσιν» διαβάζουμε: «Ὅρα φιλανθρωπίαν Δεσπότου, πῶς τάξει τινί καί ακολουθίᾳ πᾶσαν τήν δημιουργίαν ἡμᾶς διδάσκει ... ἐδίδαξεν ἡμᾶς πῶς τήν γῆν εἰς τήν τῶν καρπῶν γένεσιν τῷ αὐτοῦ ἐπιτάγματι διήγειρεν· εἶτα τήν δημιουργίαν τῶν δύο φωστήρων διδάξας, προσέθηκεν καί τήν τῶν ἀστέρων ποικιλίαν καί τῷ ἐπιτάγματι ζῶα ἔμψυχα ἐξ αὐτῶν (τῶν ὑδάτων) ἀνδιδόμενα … ποία ἀρκέσει γλῶττα πρός εὐφημίαν δημιουργοῦ; Ὁρᾷς πῶς ἅπαντα ἐκ τοῦ μη ὄντως εἰς τό εἶναι παράγει; εἶδες διδασκαλίας ἀκρίβειαν; εἶδες συγκατάβασιν Δεσπότου, ὅσην ἐπιδείκνυται περί το γένος τό ἡμέτερον;» Επαγωγικά και χαριτωμένα θα μας γαλουχήσει πιο κάτω: «…Ὁ Θεός οὕτως ὡδήγησε τοῦ προφήτου τήν γλῶτταν… οὕτω διαιρεῖ σαφῶς καί τήν τῶν γενομένων τάξιν … ἡμᾶς διδάσκει, ἵνα μαθόντες την ἀλήθειαν ἅπασαν, μηκέτι τῇ πλάνῃ … ἀλλ’ εἰδέναι ἔχωμεν τοῦ δημιουργοῦ τοῦ ἡμετέρου τήν ἄφατον δύναμιν». Για δε του δημιουργού τη δύναμη θα επανέλθει: « ... Οὐδέ γάρ εἰς χρείαν ἡμῖν μόνον ἅπαντα παρ’ αὐτοῦ δεδημιούργηται, ἀλλά διά τήν πολλήν αὐτοῦ φιλοτιμίαν, τά μέν εἰς χρείαν, τά δε καί διά τοῦτο παρήχθη, ἵνα κηρύττηται τοῦ ποιήσαντος αὐτά ἡ δύναμις ». Επιμένει γι’ αυτό και επαναλαμβάνει την «δύναμιν» του δημιουργού: «Ὅτι διά χρείαν ἡμετέραν μόνον ἅπαντα παρήγαγεν, ἀλλά καί δι’ ὠφέλειαν, ἵνα ὁρῶντες τήν ἄφθονον περιουσίαν τῶν αὐτοῦ δημιουργημάτων, ἐκπληττώμεθα τοῦ δημιουργοῦ τήν δύναμιν, καί εἰδέναι ἔχωμεν ὡς σοφίᾳ τινί καί ἀφάτῳ φιλανθρωπίᾳ διά τήν εἰς τόν μέλλοντα ἄνθρωπον γίνεσθαι τιμήν…».
    Αυτή την ένδοξη τιμή πόσο την έχουμε αντιληφθεί, εκτιμήσει; ...
'Εμείς, τώρα, που φροντίσαμε για τίμηση των Τριών Μεγάλων Ιεραρχών, ας ενδιαφερθούμε και για μίμησή τους. Αυτού που, προικισμένοι με φυσικά προσόντα, αγωνίστηκαν και πρόσθεσαν σ' αυτά τους καρπούς της σπουδής τους, τούς καρπούς της επιμελείας τους, και τους καρπούς της πίστεως τους εις Θεόν - Κτίστην του φυσικού περιβάλλοντος.


ΘΕΟΔΩΡΟΣ Ι. ΨΑΡΙΩΤΗΣ,Γεωπόνος

 

 

1. Απολυτίκιον του Αγίου, Ήχος α'.

2. Αναφέρεται εις το Α΄ Κεφάλαιο της Γενέσεως, όπου εκεί ο Μωυσής (στ. 1-31) μας πληροφορεί για τις έξι «Ἡμέρας» της Δημιουργίας.

3. Βασίλειος ὁ Μέγας, Ἑξαήμερος. Πατερικαί Ἐκδόσεις «Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς», Θεσ/νίκη 1973, τόμ. 4, σ. 182.

4. Φυτικά τμήματα, με θεραπευτικές ουσίες (φαρμακευτικές ιδιότητες).

5. Βασίλειος, ὁ Μέγας, Ἑξαήμερος, ό.π., σ. 206.

6. Εννοεί τον Εύξεινο Πόντο.

7. Βασίλειος ο Μέγας, Ἑξαήμερος, ό.π., σ. 280.

8. Απολυτίκιο του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, 'Ηχ. α'.

9. Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, Ἔπη θεολογικά - δογματικά, ΒΕΠΕΣ, τόμ., ΞΑ, 1981, σ. 57.

10. Ἱλήσκω (Ἵλαος): εἶμαι ἵλεως, εὐμενής. Εδώ ἔχουμε β' εν. Ευκτικῆς : ἱλήκοις.

11. Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, Ἔπη θεολογικά - δογματικά, ό.π., σ. 57.

12. Πρβλ. με το «εἶπεν», εις το Α' κεφάλαιο της Γενέσεως του Μωυσέως.

13. Άσχετα αν οι ποιητικές συνθέσεις του Γρηγορίου δεν εισήχθησαν στη λατρεία, απετέλεσαν πηγή απ' την όποια άντλησαν οι υμνογράφοι τεμάχια. Οι δε αναγνώστες του τέρπονται και τρέφονται προς υμνολογία του Ποιητή των απάντων.

14. Αυτή του τη διατύπωση ας τη θυμηθούμε στη Θ. Λειτουργία του: «Ὁ Θεός ὁ ἅγιος… ὁ ἐκ τοῦ μή ὄντος εἰς τό εἶναι εἰς τό εἶναι παραγαγών τά σύμπαντα» (Ευχή του Τρισαγίου ύμνου).

15. Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, Ὑπόμνημα εἰς τήν Γένενεσιν, 7, PG 64, 51.

16. Εννοεί τον Μωυσή, τον συντάκτη της Γενέσεως, και συγκεκριμένα όσα μας πληροφορεί στο Α' κεφάλαιο.

17. Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Ὑπόμνημα εἰς τήν Γένεσιν, ό.π., σ. 66.